Kontradykcje

2 lutego 2020 roku minęła 50 lat od śmierci Lorda Bertranda Russella, jednego z najwybitniejszych filozofów XX wieku, krytyka i działacza społecznego, autora kilkudziesięciu dzieł w dziedzinie matematyki i logiki, filozofii społecznej, teorii wychowania – wielkiego i śmiałego nowatora, wolnego myśliciela. Portrety z pamięci i Wartość wolnej myśli   Jego dzieła dały początek kilku potężnym nurtom w filozofii, logice i matematyce, zaś jego styl analizy filozoficznej pozostawił niezatarte piętno na całej dzisiejszej filozofii angielskojęzycznej. Z pism Russella czerpały inspirację takie formacje intelektualne jak Koło Wiedeńskie i Oksfordzka filozofia języka. Znaczny wpływ dzieła Russella odegrały również w kształtowaniu się polskiej myśli filozoficznej, zwłaszcza tzw. lwowsko-warszawskiej szkoły filozofii i logiki. Wolna myśl Russella w sferze religii i etyki była bliska również polskiemu wolnomyślicielowi, Tadeuszowi Kotarbińskiemu. Inne aspekty jego filozofii...

6 października 1946 roku Karl Popper przybył do Cambridge, aby wygłosić odczyt na forum Klubu Nauk Moralnych, którym kierował wówczas Ludwig Wittgenstein. W zaproszeniu proszono go o wygłoszenie odczytu na temat jakiejś „łamigłówki filozoficznej”. Treść zaproszenia Popper zinterpretował jako wyraz słynnego Wittgensteinowskiego poglądu, że autentyczne problemy filozoficzne nie istnieją i że istnieją co najwyżej pozbawione sensu filozoficzne łamigłówki, wynikające nieprawidłowego posługiwania się językiem potocznym. Ponieważ ten Wittgensteinowski pogląd o nieistnieniu problemów filozoficznych był „ulubioną awersją” Poppera, doszedł on do wniosku, niezupełnie zgodnego z prawdą, iż tak sformułowane zaproszenie jest osobistą prowokacją Wittgensteina. Odpowiednio do tego postanowił odpowiedzieć na nie prowokacją i przybył z odczytem pt. „Czy istnieją problemy filozoficzne?”. Swoje wystąpienie rozpoczął od stwierdzenia, że gdyby nie było autentycznych problemów filozoficzny...